Viêm mũi dị ứng: Nguyên nhân, cách nhận biết và điều trị hiệu quả

Viêm mũi dị ứng là bệnh lý nếu không được điều trị dứt điểm có thể ảnh hưởng xấu tới sức khỏe và sinh hoạt. Việc nhận biết sớm triệu chứng, nguyên nhân chính là cách tốt nhất để điều trị bệnh dễ dàng hơn và phòng ngừa biến chứng xảy ra.

Viêm mũi dị ứng là gì? Các thể bệnh

Viêm mũi dị ứng còn được gọi với cái tên quen thuộc là sốt cỏ khô. Đây là bệnh lý phổ biến liên quan đến đường hô hấp. Bệnh xảy ra ở hầu hết các đối tượng khác nhau dù là người trẻ hay người cao tuổi.

Nói cách khác, đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi người bệnh tiếp xúc với các yếu tố gây dị ứng từ nội sinh hoặc ngoại sinh. Điều này dẫn đến hiện tượng viêm nhiễm tại niêm mạc mũi gây khó thở, nghẹt mũi,… Thời điểm dễ tái phát bệnh viêm mũi dị ứng nhất là vào mùa xuân do khí hậu nóng ẩm kết hợp với nhiều phấn hoa.

Viêm mũi dị ứng là bệnh lý phổ biến liên quan đến đường hô hấp
Viêm mũi dị ứng là bệnh lý phổ biến liên quan đến đường hô hấp

Theo các chuyên gia y tế, bệnh viêm mũi dị ứng có thể được chia thành 2 thể bệnh như sau:

  • Viêm mũi dị ứng cấp tính: Đây là thể bệnh viêm mũi dị ứng tái phát lại không theo chu kỳ nào. Người bệnh chỉ cần tiếp xúc với các nhân tố gây dị ứng là bệnh sẽ đột ngột tái phát.
  • Viêm mũi dị ứng mãn tính: Tình trạng này diễn ra thường xuyên theo chu kỳ hàng năm. Thậm chí, một số trường hợp bệnh nhân còn kéo dài bệnh từ năm này sang năm khác. Do không điều trị dứt điểm khi bệnh tái lại nên gần như người bệnh sẽ phải sống chung căn bệnh này.

Dù là thể bệnh cấp tính hay mãn tính sẽ không gây nguy hiểm nếu được điều trị kịp thời. Đối với những bệnh nhân chủ quan với tình trạng bệnh có thể ảnh hưởng tới sức khỏe thậm chí là tính mạng. Một số hệ quả xảy ra như bệnh viêm xoang, hen phế quản,…

"Chật vật" với viêm mũi dị ứng suốt 12 năm, chị Bích cuối cùng cũng tìm được giải pháp ĐÁNH BẠI bệnh hoàn toàn mà không cần kháng sinh, thuốc xịt. THAM KHẢO NGAY kinh nghiệm chữa viêm mũi dị ứng của chị Bích!

Nguyên nhân viêm mũi dị ứng phổ biến

Theo nhiều cuộc nghiên cứu và khảo sát, các chuyên gia tai mũi họng đã tổng hợp lại nguyên nhân chính gây viêm mũi dị ứng. Các yếu tố gây bệnh đó là:

  • Thời tiết thay đổi: Thời tiết chính là nguyên nhân gây kích ứng mũi và làm xuất hiện viêm mũi dị ứng. Khi thời tiết đột ngột thay đổi khiến cho nhiệt độ và độ ẩm trong không khí biến đổi theo. Điều này làm lớp niêm mạc mũi không thể thích nghi kịp với yếu tố này dẫn đến kích ứng và gây viêm.
  • Cơ địa: Một số bệnh nhân có cơ địa dị ứng với những dị nguyên bên ngoài môi trường hoặc các thành phần hóa chất. Khi tiếp xúc dù với khoảng cách xa dị nguyên này cũng khiến cơ thể người bệnh bị kích thích. Các yếu tố gây kích ứng gồm nước hoa, lông thú, nấm mốc, hóa chất, phấn hoa,…
  • Thức ăn: Thức ăn hàng ngày cũng tiềm ẩn những thành phần gây dị ứng với một số bệnh nhân. Theo thống kê, trứng và hải sản là những thực phẩm có tỷ lệ gây viêm mũi dị ứng cao. Nếu người bệnh ăn nhầm những loại thực phẩm này sẽ có thể phát bệnh ngay sau đó.
  • Cấu trúc mũi: Với một số bệnh nhân bẩm sinh đã có cấu trúc mũi đặc biệt khác người thường sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người thường. Các dị tật bẩm sinh phổ biến là vẹo mũi, mào vách ngăn,…
  • Yếu tố bệnh lý: Người mắc các bệnh lý mãn tính liên quan đến nhiễm trùng như viêm amidan, viêm xoang, viêm VA, viêm họng,… sẽ có nguy cơ cao mắc viêm mũi dị ứng cấp hoặc mãn tính.
  • Lạm dụng thuốc: Tình trạng lạm dụng thuốc kháng sinh trong thời gian dài sẽ gây ra các tác dụng phụ ảnh hưởng đến tai – mũi – họng. Sử dụng thuốc nhỏ mũi kéo dài cũng khiến niêm mạc mũi bị khô, xơ hóa gây ra hiện tượng xung huyết, phù nề niêm mạc,…
  • Tiền sử gia đình: Nếu trong gia đình người bệnh có người thân mắc hen suyễn, nổi mề đay hoặc dễ nhạy cảm với các yếu tố dị nguyên sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh. Theo thống kê, bố mẹ dị ứng đường hô hấp thì 30% con của họ sẽ mắc bệnh này.
Dị ứng với nước hoa cũng là nguyên nhân gây bệnh
Dị ứng với nước hoa cũng là nguyên nhân gây bệnh

Dấu hiệu nhận biết bệnh

Các dấu hiệu viêm mũi dị ứng chính là hậu quả của việc không giải phóng được các chất trung gian. Chất trung gian này không hạt hiện diện ở vòm họng và niêm mạc mũi.

Mỗi thể bệnh cấp tính, mãn tính sẽ có những triệu chứng ở các mức độ khác nhau. Tuy nhiên, người bệnh sẽ có những triệu chứng viêm mũi dị ứng điển hình sau:

  • Nghẹt mũi: Đây là dấu hiệu điển hình nhất của bệnh. Nguyên nhân mắc là do nước mũi chảy nhiều làm cản trở việc lưu thông khí ở trong khoang mũi.
  • Chảy nước mũi thường xuyên: Tình trạng nghẹt mũi, hắt hơi nhiều khiến nước mũi chảy ra liên tục. Dịch chảy ra thường ở dạng lỏng và trong suốt. Với những bệnh nhân thể nặng không được điều trị sẽ xuất hiện mủ ở trong dịch. Đây chính là dấu hiệu cảnh báo nhiễm khuẩn.
  • Đau đầu: Khi người bệnh chảy nước mũi quá nhiều sẽ làm bít tắc mũi gây ra khó thở. Việc không có đủ oxy sẽ dẫn tới hiện tượng chóng mặt, đau đầu thậm chí là ù tai.

Ngoài ra, một số dấu hiệu khác có thể kể đến như:

  • Khi gặp gió lạnh hoặc các yếu tố dị nguyên sẽ gây hắt hơi, sổ mũi.
  • Ngứa mũi, cổ họng, mắt và các vùng da khác trên cơ thể.
  • Tình trạng ho kéo dài kèm theo chảy nước mắt.
  • Có quầng thâm dưới bọng mắt.
  • Một số người bệnh có triệu chứng dạng chàm, phát ban ở vùng da khô, ngứa. Những vùng da này nổi lên những mụn nước xung quanh.

Người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng này vào mỗi sáng khi thức dậy và thuyên giảm đi ngay trong ngày. Nếu người bệnh cảm nhận được mức độ phát triển của bệnh nhanh chóng hoặc dùng các phương pháp can thiệp tại nhà vẫn không khỏi. Bệnh nhân cần đến ngay các cơ sở y tế để được bác sĩ khám và điều trị kịp thời.

Cách phân biệt viêm mũi dị ứng và viêm mũi

Các triệu chứng của viêm mũi dị ứng thường khiến nhiều người bệnh nhầm lẫn với bệnh viêm mũi thông thường. Điều này làm cho việc điều trị trở nên sai hướng và không đạt được hiệu quả. Thậm chí một số trường hợp dẫn đến bệnh lý nặng hơn. Người bệnh có thể phân biệt viêm mũi dị ứng và viêm mũi thông thường qua các tiêu chí khác nhau.

Cách phân biệt viêm mũi dị ứng và viêm mũi
Cách phân biệt viêm mũi dị ứng và viêm mũi

Dựa theo nguyên nhân gây bệnh:

  • Viêm mũi dị ứng: Nguyên nhân gây bệnh là do việc tiếp xúc với các yếu tố bên ngoài môi trường hoặc do cơ địa. Các dị nguyên thường gặp bao gồm phấn hoa, lông thú cưng, hóa chất, khói bụi,…
  • Viêm mũi: Căn nguyên gây bệnh chủ yếu do vi khuẩn và virus tấn công. Một số ít trường hợp mắc bệnh là do việc mất cân bằng hệ thần kinh giao cảm.

Dựa theo triệu chứng bên ngoài:

  • Viêm mũi dị ứng: Người bệnh thường xuyên hắt hơi, nghẹt mũi, sổ mũi nhưng diễn ra nhanh và đột ngột. Dịch trong mũi trong và không đặc.
  • Viêm mũi: Các triệu chứng chủ yếu là nghẹt mũi kèm theo chảy dịch nhầy. Dịch nhầy của người mắc viêm mũi sẽ đặc hơn kèm theo mủ. Hiện tượng hắt hơi diễn ra không thường xuyên và đôi lúc người bệnh sốt cao, mệt mỏi, sợ lạnh.

Từ những tiêu chí trên, người bệnh cần phân biệt được đâu là bệnh viêm mũi, đâu là viêm mũi dị ứng để có thể điều trị an toàn. Bệnh nhân cần đến những cơ sở y tế để được chẩn đoán và khám chi tiết bằng những thiết bị y tế hiện đại.

Viêm mũi dị ứng có nguy hiểm không?

Viêm mũi dị ứng có tính chất tái lại theo chu kỳ và không nguy hiểm đến tính mạng. Tuy nhiên, người bệnh không có phương pháp điều trị kịp thời sẽ khiến cho bệnh biến chứng, ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt.

  • Nước mũi chảy theo từng đợt, lâu dần xuất hiện viêm loét tiền đình mũi.
  • Hắt hơi theo tràng và liên tục trong nhiều ngày khiến cho cơ thể mệt mỏi, giảm trí nhớ.
  • Tình trạng ho, nghẹt mũi thường xuyên khiến người bệnh phải thở bằng miệng. Điều này có thể dẫn đến viêm họng, viêm phế quản hoặc tiết dịch vòm họng.
  • Bệnh xuất hiện những biến chứng nguy hiểm như viêm kết mạc, vòm họng, sợ ánh sáng.
  • Tình trạng kéo dài lâu năm gây tổn thương niêm mạc mũi phù nề, thoái hóa biến chứng thành polyp to chẵn.

Cách chẩn đoán bệnh chính xác

Việc chẩn đoán là điều kiện cần thiết để bác sĩ có thể đưa ra được phác đồ điều trị đúng nhất với tình trạng bệnh của mỗi người. Bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành chẩn đoán qua các bước sau:

  • Đầu tiên, người bệnh được yêu cầu khai báo những thông tin về tình hình sức khỏe, triệu chứng biểu hiện. Điều này giúp cho bác sĩ xác định được loại viêm mũi dị ứng là cấp tính hay mãn tính.
  • Sau khi có những thông tin sơ lược về bệnh, bác sĩ sẽ làm thêm thử nghiệm xác định các tác nhân gây dị ứng trên da. Nếu vùng da có xuất hiện các đốm đỏ nhỏ thì đây chính là nguyên do gây ra bệnh.

Ngoài việc thăm hỏi và làm xét nghiệm trên da, người bệnh có thể được chỉ định làm theo xét nghiệm máu hay thử nghiệm hấp thụ dị ứng phóng xạ (RAST). Bác sĩ kiểm tra lượng kháng thể miễn dịch trong máu IgE để biết được dạng dị ứng cụ thể và đo lường mức độ ảnh hưởng của chúng.

Tổng hợp cách điều trị viêm mũi dị ứng hiệu quả

Người bệnh có thể lựa chọn các phương pháp điều trị khác nhau từ Tây y, Đông y đến các biện pháp tại nhà. Trả lời cho câu hỏi “bị viêm mũi dị ứng phải làm sao”, các phương pháp điều trị hiệu quả bao gồm:

Phương pháp điều trị đặc hiệu

Đây là phương pháp bác sĩ áp dụng khi chưa tìm được nguyên nhân bệnh chính xác. Người bệnh chủ yếu được sử dụng biện pháp giải mẫn cảm để làm thay đổi sự đáp ứng miễn dịch của người bệnh. Phương pháp này có tên gọi khác là miễn dịch liệu pháp – immunotherapy.

Bác sĩ thực hiện đưa tác nhân gây dị ứng vào cơ thể người bệnh với số lượng tăng dần chiết xuất dị nguyên. Từ đó tạo kháng thể bao vây và làm thay đổi đáp ứng cơ thể với dị nguyên với liều ngắt quãng, tăng dần. Điều trị đặc hiệu là một trong những biện pháp điều trị triệt để.

Điều trị bằng thuốc Tây y

Bác sĩ chuyên khoa sẽ căn cứ vào tình trạng bệnh của bệnh nhân để chỉ định những loại thuốc phù hợp. Thuốc Tây điều trị viêm mũi dị ứng chủ yếu làm giảm các triệu chứng hoặc khống chế bệnh trong thời gian ngắn. 

Thuốc Tây làm giảm các triệu chứng hoặc khống chế bệnh
Thuốc Tây làm giảm các triệu chứng hoặc khống chế bệnh

Các loại thuốc điều trị viêm mũi dị ứng phổ biến bao gồm:

  • Thuốc kháng Histamine: Tác dụng của thuốc giúp hạn chế sản sinh ra các histamine. Người bệnh có thể sử dụng bằng đường uống hoặc xịt mũi. Tuy nhiên, histamine có tác dụng phụ gây buồn ngủ. Cétirizine, Loratadine , Desloratadine, Levocétirizine, Fexofenadine . . . là những thuốc phổ biến nhất.
  • Thuốc xịt mũi corticosteroid: Đây là loại thuốc đặc hiệu trong điều trị viêm mũi dị ứng. Tác dụng của thuốc giúp giảm viêm, đáp ứng miễn dịch và kiểm soát các triệu chứng hiệu quả.
  • Thuốc chống xung huyết (decongestant): Thuốc có tác dụng làm giảm triệu chứng nghẹt mũi nhanh chóng. Người bệnh tuyệt đối không nên sử dụng loại thuốc này quá 3 ngày vì có thể gây ra tác dụng phụ. Các loại thuốc phổ biến gồm Oxymetazoline, Pseudoephedrine (Sudafed), Phenylephrine (Sudafed PE), Cetirizine với pseudoephedrine (Zyrtec-D).  
  • Tiêm thuốc chống dị ứng: Khi tình trạng viêm mũi dị ứng quá nặng, bác sĩ có thể đề nghị người bệnh tiêm thuốc chống dị ứng đến khi kiểm soát được triệu chứng bệnh.
  • Các loại thuốc khác: Thuốc kháng leukotriene và kháng cholinergic.

Khi sử dụng các loại thuốc này người bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ vì một số loại thuốc sẽ gây ra các tác dụng phụ không mong muốn.

Phẫu thuật chữa viêm mũi dị ứng

Biện pháp phẫu thuật được chỉ định với những bệnh nhân bị viêm mũi dị ứng do thoái hóa cuốn mũi hoặc có polyp mũi. Ngoài ra, những nguyên nhân bệnh do cấu trúc mũi cũng sẽ được tiến hành phương pháp này. Bác sĩ chuyên khoa dựa vào tình trạng sức khỏe và mức độ nghiêm trọng để tiến hành giải phẫu cấu trúc mũi.

Điều trị viêm mũi dị ứng bằng Đông y

Theo quan điểm Đông y, viêm mũi dị ứng thuộc chứng tỵ cừu, tỵ uyên sinh ra tỳ khí thận khí bị hư hàn. Điều này khiến vi khuẩn có cơ hội xâm nhập phát triển bệnh.

Cách trị viêm mũi dị ứng theo nguyên tắc tập trung vào bồi bổ thận, tăng cường sinh khí, nâng cao sức đề kháng cơ thể. Người bệnh có thể áp dụng các bài thuốc Đông y sắc lấy nước uống hàng ngày. Cụ thể:

Bài thuốc Bổ khí cổ biểu

  • Tác dụng: Tiêu trừ khí lạnh, bồi bổ khí huyết.
  • Dược liệu: Hoàng kỳ 16g, xuyên khung 16g, bạch truật 12g, bạch chỉ 12g, bạch thược 12g, khương hoạt 8g, bán hạ 8g, quế chi 8g, ma hoàng 6g, phòng phong 6g, cam thảo 4g.

Bài thuốc thông khiếu, tán hàn

  • Tác dụng: Giảm lạnh, tăng nhiệt độ cơ thể.
  • Dược liệu: Kinh giới 10g, ké đầu ngựa 12g, quế chi 6g, hành trắng 6g, thông bạch 6g, bạch chỉ 8g, mã đề 8g, gừng tươi 4g, 3 quả đại táo.

Người bệnh sắc dược liệu trong mỗi bài thuốc lấy thuốc uống trong ngày, mỗi ngày 1 thang. Để đảm bảo hiệu quả điều trị, tốt hơn hết bệnh nhân nên đến cơ sở y học cổ truyền để được kê toa chính xác nhất.

Cách chữa viêm mũi dị ứng bằng thuốc nam

Bài thuốc Nam chữa bệnh thường cho những tín hiệu khả quan và không gây tác dụng phụ như thuốc Tây. Tuy nhiên, những trường hợp nặng không nên áp dụng phương pháp này.

Cách chữa viêm mũi dị ứng bằng kim ngân hoa
Cách chữa viêm mũi dị ứng bằng kim ngân hoa

Người bệnh có thể tham khảo các bài thuốc nam chữa bệnh sau:

  • Kim ngân: Sử dụng 6g kim ngân hoa sắc lấy nước uống, uống 2 – 3 lần trước khi ăn.
  • Hoa ngũ sắc: Dùng 12g hoa ngũ sắc sắc uống trước khi ăn.
  • Hoa cúc vàng và lá bạc hà: Người bệnh chuẩn bị 6g bạc hà, 12g hoa cúc vàng đun sôi từ 15 – 20 phút. Sau đó người bệnh tiến hành xông hơi vào mũi từ 3 – 5 phút sẽ thấy bệnh thuyên giảm.

Phòng bệnh viêm mũi dị ứng như thế nào?

Bên cạnh việc điều trị, phòng bệnh viêm mũi dị ứng cũng là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe của bản thân. Cụ thể:

  • Không tiếp xúc với những yếu tố gây dị ứng và luôn giữ ấm cơ thể mỗi khi thời tiết thay đổi.
  • Dọn dẹp không gian sống để luôn thông thoáng để bụi bẩn nấm mốc không phát triển.
  • Người bệnh nên vệ sinh tai mũi họng thường xuyên bằng nước muối sinh lý.
  • Tuyệt đối không chọc ngoáy mũi quá mạnh để tránh làm tổn thương niêm mạc mũi.
  • Tăng cường tập luyện thể dục thể thao để nâng cao sức đề kháng tránh các tác nhân xấu.
  • Lựa chọn kỹ các thực phẩm nên ăn và nên tránh để không gây dị ứng. Người bệnh tránh sử dụng thuốc lá, rượu bia vì đây là tác nhân gây viêm mũi dị ứng và nhiều căn bệnh khác.
  • Người bệnh cần giữ tâm trạng thoải mái, tránh căng thẳng stress ảnh hưởng đến tai mũi họng.
  • Nếu thấy các dấu hiệu dị ứng, các bệnh nhân cần đến thăm khám ngay để có biện pháp điều trị sớm và không để bệnh trở nên nặng hơn.

Viêm mũi dị ứng là bệnh tuy không nguy hiểm nhưng từ các biểu hiện bệnh cũng khiến nhiều người nhầm lẫn. Việc này khiến cho quá trình điều trị thêm khó khăn. Hơn nữa, nếu người bệnh có tâm lý chủ quan trong điều trị sẽ gây ra những biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa, viêm xoang.

Cập nhật lúc 1:48 PM , 05/10/2021

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Đối tác

Ông Phạm Minh Đức - 0914530xxx
Thanh Trì, Hà Nội
Đặt mua 1kg Hạt Đười Ươi cách đây 10 phút