Viêm đa xoang là gì? Có nguy hiểm không? Cách điều trị hiệu quả

Viêm đa xoang được xác định bởi triệu chứng viêm tại nhiều xoang khác nhau cùng lúc; kèm theo biểu hiện: Sốt cao, gỉ mũi màu bất thường, khó thở, xuất tiết mũi…khiến người bệnh rất khó chịu. Và để điều trị bệnh lý này, bệnh nhân không những cần kiên trì sử dụng thuốc, mà còn phải tự điều chỉnh lại chế độ sinh học để tránh làm xuất hiện những biến chứng nguy hiểm.

Viêm đa xoang mãn tính là gì? Có nguy hiểm không?

Xoang là các tổ chức rỗng, nằm bên trong các khớp của xương đầu và mặt, có tác dụng đối lưu khó và giữ ẩm cho đường hô hấp trên – dưới. Đây cũng là cách hạn chế tình trạng khô rát và gây ra các bệnh lý liên quan. Tất nhiên các xoang này có “đường nối” với nhau, do vậy khi một xoang có biểu hiện viêm, nếu không được phát hiện sớm sẽ dễ lây lan sang các xoang khác.

Viêm đa xoang mãn tính là bệnh lý tương đối nguy hiểm
Viêm đa xoang mãn tính là bệnh lý tương đối nguy hiểm

Vậy viêm đa xoang là gì? Viêm đa xoang là bệnh lý xuất hiện từ việc viêm sưng ở nhiều xoang cùng lúc, bao gồm: Xoang trán, xoang sàng trước, xoang hàm, xoang hàm sau…Tình trạng này được xác định là do sự xâm nhập của dị nguyên bên ngoài cơ thể hoặc do yếu tố nội tại (hệ miễn dịch) bị suy yếu và có thể gặp ở nhiều thể trạng bệnh nhân khác nhau.

Đây cũng là bệnh hô hấp thường gặp, nếu không được điều trị kịp thời sẽ dễ để lại những biến chứng nguy hiểm cho bệnh nhân, cụ thể là:

  • Suy nhược cơ thể: Bệnh nhân khi bị viêm đa xoang kéo dài sẽ dễ bị suy nhược cơ thể do giảm khả năng hấp thu và tác dụng phụ từ nhóm thuốc sử dụng. Điều này cũng khiến thời gian điều trị sẽ tăng và tốn kém thêm chi phí cho người bệnh.
  • Viêm đa xoang mãn tính: Viêm đa xoang tiến triển từ thế trạng cấp tính, khi bệnh nhân chủ quan trong điều trị, bệnh lý sẽ có nguy cơ chuyển sang giai đoạn mãn tính. Nghĩa là người bệnh gần như phải sử dụng thuốc trọn đời.
  • Nhiễm khuẩn huyết: Nhiễm khuẩn kéo dài kết hợp với sự suy giảm của hệ thống miễn dịch sẽ là điều kiện để dị nguyên xâm nhập vào dòng máu. Từ đó khiến thể trạng của bệnh nhân ngày càng suy yếu, dễ bị hôn mê và mất ý thức hơn.
  • Suy giảm khứu giác, thị giác, thính giác: Do các xoang khu trú tại phần xương đầu và mặt nên khi có sự nhiễm khuẩn, bệnh nhân sẽ bị chèn ép lên các dây thần kinh và mô mềm. Đặc biệt là khu vực tai – mũi và mắt sẽ có biểu hiện suy yếu chức năng rõ ràng nhất.

Mức độ nguy hiểm của viêm đa xoang đã được đánh giá trực tiếp trên các ca bệnh lâm sàng, do vậy những đối tượng có nguy cơ mắc bệnh không nên chủ quan mà cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa. Đồng thời, việc phát hiện bệnh sớm cũng là điều kiện để tăng tỉ lệ đáp ứng trong điều trị.

Đối tượng thường mắc viêm đa xoang là gì?

Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh viêm đa xoang bao gồm:

  • Người có cơ địa dễ bị dị ứng bởi bụi phấn hoa hoặc lông động vật.
  • Người đã và đang có tổn thương viêm tại khu vực lân cận các xoang, ví dụ như: Viêm tai giữa, viêm họng, viêm mũi, viêm amidan
  • Người có cấu trúc giải phẫu khác thường tại mũi: Vách ngăn mũi vẹo, dày, lệch…
  • Người thường xuyên sử dụng các dạng thuốc kích thích như: Thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lào…
  • Người có hệ thống miễn dịch suy giảm, trong đó thường gặp là đối tượng trẻ nhỏ và người cao tuổi.
  • Người làm việc trong môi trường khói bụi, bị ô nhiễm,…
  • Một số đối tượng bị thiểu năng trí tuệ hoặc kém nhận thức nếu không biết cách vệ sinh đường hô hấp thì cũng dễ bị mắc viêm đa xoang.

Nguyên nhân, triệu chứng của bệnh viêm đa xoang

Viêm đa xoang được chia làm hai thể trạng: Cấp tính và mãn tính, mỗi thể trạng sẽ có những nhóm nguyên nhân gây bệnh khác nhau. Để quá trình điều trị đạt được hiệu quả cao, bác sĩ cần phải xác định chính xác căn nguyên thông qua quá trình chẩn đoán.

Nguyên nhân - triệu chứng gây viêm đa xoang rất đa dạng
Nguyên nhân – triệu chứng gây viêm đa xoang rất đa dạng

Việc hiểu về những đặc điểm bệnh lý cũng giúp người bệnh cung cấp thông tin phù hợp cho bác sĩ, rút ngắn được thời gian chẩn đoán và điều trị.

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây bệnh viêm đa xoang được xác định gồm các nhóm sau:

  • Dị nguyên xâm nhập: Các kháng nguyên ngoài cơ thể thường gặp: Vi khuẩn, virus, nấm…là nguyên nhân chính gây viêm đa xoang. Đặc biệt là khi thay đổi thời tiết hoặc suy giảm sức đề kháng, chúng ta càng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
  • Phản ứng quá mẫn của cơ thể: Với những đối tượng có cơ địa dễ bị dị ứng, đặc biệt là: Bụi, phấn hoa hoặc lông động vật thì nguy cơ mắc viêm đa xoang cũng cao hơn người bình thường.
  • Bẩm sinh: Những người có cấu trúc giải phẫu mũi khác biệt như: Cánh mũi không đều, lệch sụn hoặc bị vẹo sẽ ngăn cản quá trình hô hấp diễn ra bình thường. Đây cũng là trường hợp phải phụ thuộc thuốc và cần dùng thuốc gần như suốt đời.
  • Viêm lan tỏa từ bệnh khác: Bệnh nhân đã và đang mắc các bệnh đường hô hấp trên như: Viêm mũi, viêm tai giữa, viêm mũi, viêm amidan…nếu không điều trị đúng hoặc có thái độ chủ quan sẽ dễ chuyển sang viêm xoang.

Triệu chứng viêm đa xoang

Như đã nói, viêm đa xoang được chia làm hai thể, mỗi thể trạng sẽ có biểu hiện khác nhau, cụ thể như sau.

Triệu chứng viêm đa xoang cấp tính:

  • Bệnh nhân sốt cao, đặc biệt là về đêm và vào sáng sớm.
  • Đối với người lớn: Mệt mỏi, cảm giác nặng đầu, buồn ngủ (có thể rơi vào trạng thái mê man)…Còn với trẻ nhỏ: Quấy khóc, không chịu ăn, nôn trớ…
  • Người bệnh xuất tiết mũi nhiều, dịch mũi chuyển màu vàng/xanh là biểu hiện rõ rệt của quá trình nhiễm khuẩn.
  • Bệnh nhân hắt xì liên tục, mỗi lần hắt xì có thể đau lan tỏa cả ở hai bên thái dương và phần trán.
  • Dịch mũi có thể có rỉ máu nếu nhiễm khuẩn nặng.
Triệu chứng điển hình của viêm đa xoang được chia thành hai thể cấp - mãn tính
Triệu chứng điển hình của viêm đa xoang được chia thành hai thể cấp – mãn tính

Triệu chứng khi bị viêm đa xoang mạn tính:

  • Bệnh nhân ít khi sốt hơn giai đoạn cấp tính.
  • Tình trạng xuất tiết mũi có nhưng ở mức trung bình.
  • Bệnh nhân thường xuyên thấy ngứa trong niêm mạc hô hấp, rất khó chịu.
  • Người bệnh cảm thấy suy giảm thị lực, khứu giác theo thời gian.
  • Khi thay đổi thời tiết hoặc tiếp xúc môi trường ô nhiễm, bệnh nhân sẽ có khả năng bị tắc nghẽn hô hấp và biểu hiện cấp tính nặng đột ngột.

Cách chẩn đoán và thuốc chữa viêm đa xoang nặng

Chẩn đoán bệnh viêm đa xoang cần thực hiện theo đúng quy định, bao gồm cả xét nghiệm và thử nghiệm cận lâm sàng. Sau quá trình này, việc điều trị phải đi từ các biện pháp Tây y, sau đó mới tiến hành duy trì bằng Đông y và phục hồi chức năng. Cũng nên lưu ý rằng, quá trình điều trị có thành công hay không sẽ phụ thuộc rất nhiều vào thái độ hợp tác cũng như mức độ tuân thủ trong sử dụng thuốc của bệnh nhân.

Chẩn đoán bệnh

Quy trình chẩn đoán bệnh viêm đa xoang được thực hiện như sau:

  • Thăm khám tổng quát: Đối tượng được thăm khám tổng quát, sau đó bác sĩ chỉ định thực hiện thêm một số thử nghiệm cận lâm sàng khác để xác định bệnh.
  • Chọc dò xoang hàm: Có giá trị trong chẩn đoán viêm đa xoang, được chỉ định với bệnh nhân không có polyp hoặc có polyp mũi nhưng bé và chưa bị thoái hóa.
  • Chụp x quang: Được thực hiện trong tư thế Blondeau, Hirtz và bơm thêm chất cản quang để xác định polyp/khối u.
  • Nội soi tai mũi họng: Thực hiện nội soi đường hô hấp để đánh giá tổn thương và vị trí vị viêm nhiễm. Những hình ảnh này sẽ được thấy và chụp lại qua màn hình lớn bên ngoài. Và đây cũng là bằng chứng để bác sĩ đưa ra kết luận bệnh.
  • Kết luận bệnh: Tất cả các kết quả thăm khám và thử nghiệm cận lâm sàng sẽ được gửi trả lại buồng khám đầu tiên, sau đó bệnh nhân được nghe kết luận bệnh và tiến hành điều trị.

Xem thêm:

Mẹo dân gian điều trị tại nhà

Mẹo dân gian sử dụng nguyên liệu thiên nhiên và có cách thực hiện rất đơn giản, giúp người bệnh giảm được những triệu chứng khó chịu. Tuy nhiên người bệnh cần sử dụng kèm theo thuốc Tây ở giai đoạn cấp tính hoặc Đông y khi đã ổn định thì kết quả điều trị sẽ tốt hơn.

Lá kinh giới

Lá kinh giới được chứng minh có tác dụng kháng viêm, thích hợp sử dụng với bệnh nhân bị viêm đa xoang. Khi được kết hợp với mật ong, tác dụng diệt khuẩn được tăng lên, đồng thời đây cũng là cách giúp người bệnh tăng khả năng hấp thu dưỡng chất tốt hơn. Như vậy vừa giảm triệu chứng, vừa giảm tình trạng suy nhược cơ thể cho bệnh nhân.

Thành phần: Lá kinh giới, mật ong.

Thực hiện và sử dụng:

  • Lá kinh giới mang rửa sạch, phơi khô trong 2 – 3 ngày. Bảo quản dược liệu trong bình thủy tinh để tránh nấm mốc.
  • Mỗi lần dùng, cho một lượng nhỏ lá khô vào ấm nước, thêm 200mL rồi nấu đến sôi.
  • Sau khi sôi, chắt nước ra cốc và thêm mật ong vào, khuấy đều rồi vừa thổi vừa uống.
Lá kinh giới có tác dụng rất tốt để chữa bệnh tại nhà
Lá kinh giới có tác dụng rất tốt để chữa bệnh tại nhà

Xông lá chanh

Lá chanh chứa lượng tinh dầu cao, dễ dàng bốc hơi và len lỏi vào các xoang khi dùng ở dạng xoang, giúp lưu thông khí và giảm khô niêm mạc hiệu quả. Bệnh nhân bị viêm đa xoang có thể xông lá chanh hàng ngày mà không hề gây hại cho cơ thể.

Thành phần: Hoa ngũ sắc, lá chanh, lá long não.

Thực hiện và sử dụng:

  • Đem dược liệu rửa sạch, sau đó cho vào ấm nước và đun đến sôi.
  • Để hở nắp ấm và dùng chăn đắp kín phần mặt.
  • Xông trực tiếp khi nước bốc hơi từ ấm nước, đến khi không thấy còn hơi thì dừng.
  • Tự điều chỉnh khoảng cách từ mặt đến ấm nước để tránh bị bỏng.

Điều trị đa xoang bằng Đông y

Điều trị viêm đa xoang bằng liệu pháp Đông y được dùng sau khi bệnh nhân đã ổn định, giúp người bệnh duy trì sức khỏe và phòng ngừa nguy cơ tái phát. Mặt khác, tùy vào cơ địa và cách sử dụng mà mỗi bệnh nhân sẽ có mức độ đáp ứng khác nhau.

Bài thuốc Đông y

Các bài thuốc Đông y sử dụng dược liệu tự nhiên, quy kinh phế để tăng hiệu quả điều trị. Bên cạnh đó cũng kết hợp thêm một số vị thuốc khác nhằm mục đích điều hòa khí huyết và bồi bổ sức khỏe cho bệnh nhân. Tuy nhiên người bệnh cần kiên trì sử dụng thì mới thấy được đáp ứng rõ rệt của bài thuốc.

Bài thuốc 1

Thành phần: Ngũ sắc hoa, kim ngân hoa, cam thảo đất, ké đầu ngựa.

Thực hiện và sử dụng:

  • Dược liệu được chuẩn bị đầy đủ theo đơn thuốc, sau đó cho vào ấm thuốc sạch.
  • Thêm 500mL nước trắng vào ấm, sau đó sắc đến khi sôi thì điều chỉnh nhỏ lửa dần.
  • Đến khi cạn còn vừa đủ 1 bát thuốc thì dừng.
  • Cho bệnh nhân uống ngay để đạt được đáp ứng tốt nhất.
Điều trị viêm đa xoang bằng liệu pháp Đông y được dùng sau khi bệnh nhân đã ổn định
Điều trị viêm đa xoang bằng liệu pháp Đông y được dùng sau khi bệnh nhân đã ổn định

Bài thuốc 2

Thành phần: Kim ngân hoa, chi tử, hạ khô thảo, hoàng cầm, ké đầu ngựa, mạch môn đông, tân di, thạch cao.

Thực hiện và sử dụng:

  • Dược liệu được cho vào ấm sắc thuốc, thêm 800mL nước vào và đun sôi.
  • Khi sôi được 10 phút thì tắt bếp, chắt thuốc vào bát và để cho bệnh nhân uống.

Liệu pháp Đông y

Bên cạnh việc sử dụng bài thuốc Đông y, các biện pháp trị liệu đi kèm như: Châm cứu, bấm huyệt, điện di cũng được khuyên sử dụng. Đây là những biện pháp giúp đả thông kinh huyệt, bài trừ dịch độc trong cơ thể, đồng thời giúp bệnh nhân phục hồi chức năng tốt hơn.

Ứng dụng biện pháp chữa bệnh bằng Tây y

Điều trị bằng Tây y được sử dụng khi bệnh nhân trực tiếp thăm khám tại bệnh viện, đây là phương pháp mang lại hiệu quả vượt trội và giúp người bệnh nhanh cải thiện tình trạng sức khỏe. Bên cạnh những mặt lợi, biện pháp này cũng có một số tác động xấu đến cơ thể như: Mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, chán ăn,…nếu không được điều chỉnh phù hợp với từng đối tượng bệnh nhân.

Đơn thuốc chữa viêm đa xoang

Trong đơn thuốc chữa viêm đa xoang, bác sĩ thường kê các nhóm thuốc sau:

  • Thuốc kháng sinh: Zinnat, cefpodoxime, azithromycin, cefixime,…đặc trị về bệnh lý đường hô hấp khi có nhiễm khuẩn. Tùy bệnh nhân mà mức độ liều sẽ có sự tương ứng, tuy nhiên cần thận trọng hơn với đối tượng trẻ nhỏ vì dễ gây tình trạng quá liều.
  • Thuốc kháng viêm: Betamethasone, methylprednisolone, mekocetin, medrol,…dùng để ức chế các phản ứng viêm trong cơ thể, giảm tình trạng viêm lan tỏa và hình thành các ổ áp xe. Từ đó giúp đường hô hấp được thông thoáng hơn.
  • Thuốc hạ sốt: Dùng ở dạng viên nén, viên sủi, dung dịch hoặc viên đặt để hạ nhiệt cơ thể khi viêm đa xoang cấp tính. Tuy nhiên không lạm dụng quá mức nhóm thuốc này, bởi sẽ gây độc gan nếu dùng thường xuyên.
  • Thuốc tăng sức đề kháng chứa: Vitamin C, lysin, thymomodulin,…được dùng với hàm lượng cao để tăng sức đề kháng cho bệnh nhân, đặc biệt là đối tượng trẻ nhỏ.
  • Thuốc xịt đường hô hấp, dung dịch rửa mũi NaCl 0,9% được dùng thường xuyên để tránh tắc nghẽn hô hấp.
  • Thuốc kháng histamin như: Telfast, desloratadin…được dùng khi bệnh nhân có xuất tiết mũi quá nhiều và có tiền sử bị viêm mũi dị ứng. Cần thận trọng về liều lượng đặc biệt với bệnh nhân có mức lọc cầu thận thấp.

Viêm đa xoang có nên mổ không?

Bên cạnh việc sử dụng thuốc, bệnh nhân bị viêm đa xoang do cấu trúc sinh lý bất thường bẩm sinh có thể thực hiện phẫu thuật để điều trị. Quá trình mổ được bác sĩ thực hiện theo đúng quy trình và nên đảm bảo vệ sinh để tránh tái phát sau phẫu thuật.

Các biện pháp mổ thường được dùng như: Mổ mở, mổ nội soi, mổ điều chỉnh vách và sụn mũi…

Bệnh nhân bị viêm đa xoang do cấu trúc sinh lý bất thường có thể thực hiện phẫu thuật
Bệnh nhân bị viêm đa xoang do cấu trúc sinh lý bất thường có thể thực hiện phẫu thuật

Viêm đa xoang kiêng ăn gì và nên ăn gì?

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng đối với quá trình điều trị viêm đa xoang. Trong thời gian sử dụng thuốc, nhiều thực phẩm được khuyến cáo không nên dùng để tránh gây tương tác và giảm sinh khả dụng. Mặt khác cũng có những thực phẩm được khuyên dùng để tăng sức đề kháng cho bệnh nhân. Dưới đây là thông tin cụ thể về chế độ ăn uống cho bệnh nhân viêm đa xoang.

Viêm đa xoang nên ăn:

  • Thực phẩm chứa nhiều vitamin C như: Cam, quýt, ổi, táo, nho…để tăng sức đề kháng, đồng thời tăng bền vững thành mạch và giảm khả năng xuất huyết máu mũi.
  • Thực phẩm chứa nhiều năng lượng như: Thịt gà, thịt bò, thịt lợn, cá hồi,…nên được cung cấp nhiều hơn vào chế độ ăn.
  • Các loại gia vị nên thường xuyên dùng như: Tỏi, gừng…Đây là những dược liệu có chứa tinh dầu, giúp lưu thông khí huyết và kháng viêm hiệu quả.
  • Các loại rau chứa nhiều vitamin A như: Cà rốt, cà chua, gấc,…nên được dùng thường xuyên để cải thiện thị giác nếu bệnh nhân có biến chứng suy giảm thị lực.

Viêm đa xoang nên kiêng:

  • Thịt hải sản như: Tôm, cua, cá đồng…và các loại da của gia cầm như: Gà, vịt…không nên dùng thường xuyên. Đây là các tác nhân làm kích thích tiết histamin nội sinh, khiến tình trạng bệnh càng nặng thêm.
  • Hạn chế sử dụng thực phẩm chứa nhiều dầu mỡ như: Đồ ăn nhanh, mỡ động vật,…bởi vì sẽ tăng nguy cơ tương tác thuốc và khiến bệnh nhân khó tiêu hóa hơn.
  • Sữa và chế phẩm: Tuy là thực phẩm chứa nhiều chất dinh dưỡng nhưng bệnh nhân không nên dùng. Bởi vì sữa là môi trường cho vi khuẩn và vi sinh vật phát triển mạnh mẽ hơn, do vậy sẽ khiến lượng dịch nhầy và tình trạng viêm tăng lên.
  • Các dạng chất kích thích như: Bia rượu, thuốc lào, thuốc lá, cafe…gây ức chế dây thần kinh hô hấp, tăng phản xạ ho và khiến tổn thương viêm lâu lành hơn.
Chế độ ăn uống đặc biệt quan trọng
Chế độ ăn uống đặc biệt quan trọng

Biện pháp phòng ngừa viêm đa xoang trong cuộc sống hằng ngày

Viêm đa xoang không những ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn làm tổn thất phần nào đó về mặt kinh tế cho người bệnh. Mặt khác, nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể phải sử dụng thuốc suốt đời. Vậy để phòng ngừa viêm đa khoang, chúng ta nên thực hiện các nguyên tắc sau:

  • Thực hiện vệ sinh mũi và đường hô hấp thường xuyên, đặc biệt là khi thời tiết thất thường hoặc có thói quen nằm điều hòa.
  • Khi thời tiết chuyển lạnh, tốt nhất nên có biện pháp bảo vệ đường hô hấp như: Đeo khăn, đeo khẩu trang, đội mũ len…
  • Tốt nhất không nên làm việc trong môi trường độ ẩm quá thấp, bởi sẽ làm tăng nguy cơ khô nứt niêm mạc đường hô hấp và gây bệnh lý viêm đa xoang.
  • Sử dụng các dạng tinh dầu xông nếu phải làm việc trong môi trường độ ẩm quá thấp.
  • Uống nước đầy đủ để tăng chuyển hóa, đồng thời hạn chế nguy cơ mất nước vào mùa khô nóng.
  • Thường xuyên vệ sinh môi trường sống và làm việc, tránh để bụi bẩn và vi khuẩn phát triển.
  • Thường xuyên tập luyện thể thao để tăng sức khỏe và độ dẻo dai cho cơ thể.

Viêm đa xoang là tình trạng thường gặp ở Việt Nam, nếu được phát hiện và điều trị sớm thì bệnh nhân có khả năng khỏi bệnh rất cao. Để phòng ngừa bệnh, đối tượng có nguy cơ nên tự điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt, đồng thời cũng nên trao đổi với bác sĩ ngay khi thấu biểu hiện bất thường.

Đọc ngay:

Cập nhật lúc 12:24 AM , 04/09/2021
Tiêu Xoang Linh Dược Thang là bài nam dược kế thừa tinh hoa giải pháp chữa viêm mũi xoang của đế vương triều Nguyễn, đã được kiểm nghiệm khoa học và cho hiệu quả trong thực tế. KHÁM PHÁ NGAY!

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Đối tác

Ông Phạm Minh Đức - 0914530xxx
Thanh Trì, Hà Nội
Đặt mua 1kg Hạt Đười Ươi cách đây 10 phút